A A A

NACZYNIA I NERWY JĄDRA

Tętnice. W związku ze zstępowaniem gruczołów płciowych i ich wybitną zmianą położenia główne naczynia gruczołów płciowych rozpoczynają się w miejscu ich pier­wotnego położenia u zarodka, nie odchodzą zaś z najbliżej położonych naczyń. Dlatego główne naczynie jądra t. jądrowa odchodzi z aorty brzusznej i dochodzi do jądra po przebyciu długiej drogi. To cienkie naczynie biegnie na m. lędźwiowo-udowym ku dołowi, krzyżuje moczowód do przodu, a następnie przechodząc przez kanał pachwi­nowy stanowi zawartość powrózka nasiennego. T. jądrowa zaopatruje głowę najądrza, a poza tym na brzegu tylnym jądra przechodzi przez błonę białawą do śródjądrza i stąd w przegródki jądra. Z przegródek wnikają gałązki na powierzchnię jądra pod błonę białawą, gdzie wytwarzają sieci dużych, wężowato przebiegających naczyń, z których małe gałązki końcowe zaopatrują kanaliki jądra. Mówimy tu o warstwie naczyniowej , w której udział biorą nie tylko tętnice, lecz również żyły i naczynia chłonne; naczynia krwionośne warstwy naczyniowej prześwie­cając przez błonę białawą nadają jądru zabarwienie białosinawe. T. jądrowa zespala się z dwoma pozostałymi naczyniami zaopatrującymi jądro, choć w znacznie mniejszym stopniu niż ona. Są to t. nasieniowodu 1 (z t. biodrowej wewnętrznej lub często z t. pępkowej lub pęcherzowej dolnej) zdążająca wzdłuż nasieniowodu do głowy na­jądrza oraz t. dźwigać za jądra 2 zaopatrująca głównie osłonki jądra. Dzięki tym zespoleniom uszkodzenie t. jądrowej niekoniecznie prowadzi do zaniku jądra'; jednak z powodu wrażliwości miąższu jądrowego podwiązanie tętnicy jądrowej w operacjach brzusznych jest nie­bezpieczne. Żyły, które odprowadzają hormony płciowe jądra towarzyszą tętnicom, wraz l tętnicami przebiegają przez śródjądrze, następnie przyjmują żyły najądrza i wytwa­rzają bardzo obfity splot wiciowaty. Splot ten stanowi największy składnik powrózka nasiennego, w nim przebiega przez kanał pachwinowy i po wyjściu z niego wytwarza żyłę jądrową, wpierw przeważnie podwójną, następnie pojedynczą. Po stronie prawej uchodzi ona do ż. głównej dolnej, po lewej do ż. nerkowej lewej i przez nią dopiero do ż. głównej dolnej. W przypadkach zastoju krwi splot wiciowaty może się silnie powiększać. Żyły jądra zespalają się z żyłami dźwigacza jądra, które pobierają krew z osłonek jądra. Naczynia chłonne. Jądro jest obficie zaopatrzone w naczynia chłonne. Otaczają one gęstą siecią kanaliki i zbierają się następnie w małe pnie przebiegające w przegród­kach, choć* zespalają się z sobą również w obrębie zrazików. Główny odpływ limfy kieruje się do śródjądrza i dalej wzdłuż najądrza oraz nasieftiowodu do powrózka nasiennego. Druga część limfy odpływa do sieci położonej w warstwie naczyniowej błony białawej, która wysyła drobne gałązki do gęstej sieci podsurowiczej; z obu tycn sieci zbierają się większe naczyńka kierujące się do najądrza i dalej do powrózka nasiennego. W obrębie powrózka wzdłuż naczyń jądrowych biegnie kilka (4—6) większych pni chłonnych, które uchodzą do węzłów lędźwiowych; i tutaj więc zaznacza się ta sama droga jaką wskazuje jądro w swym procesie zstępowania. Z węzłów chłonnych lędźwiowych drogi limfatyczne prowadzą do pni lędźwiowych uchodzących do zbiornika mleczu. Zespo­lenia limfatyczne prowadzą jakoby również do powierzchownych węzłów pachwi­nowych, chociaż według niektórych autorów powiększenie tych węzłów nie jest na­stępstwem zachorowania samego jądra, lecz części płciowych zewnętrznych a zwłaszcza cewki moczowej. Nerwy. Nerwy zaopatrujące jądro pochodzą ze splotu trzewnego, biegną dalej częściowo przez splot nerkowy i towarzyszą następnie tętnicy jądrowej wytwarzając splot jądrowy Nerwy te wiodą włókna czuciowe przeznaczone głównie dla osło­nek surowiczych jądra, oraz włókna ruchowo-autonomiczne, które zawierają skład­niki współczulne i przywspółczulne zaopatrujące naczynia i mięśniówkę przewodu na­jądrza i nasieniowodu. Czynność ich nie jest jeszcze dostatecznie wyjaśniona. Włókna przywspółczulne przypuszczalnie rozluźniają mięśniówkę naczyń, jak również pośred­nio wpływają na wydzielanie jądra i najądrza. Mięśniówka przewodu najądrza i na­sieniowodu jest pod wpływem bodźców wychodzących z ośrodka wytryskowego po­łożonego w rdzeniu lędźwiowym. Czuciowe pole Heada leży w obrębie zgięcia pachwi­nowego. Uszkodzenie nerwów splotu jądrowego ma przerywać rozwój plemników.